Tutaj znajdziesz przydatne odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania z zakresu techniki lunet celowniczych, kolimatorów, lornetek i techniki oświetleniowej.
Technika lunet celowniczych
Co dzieje się z siatką celowniczą przy zmianie powiększenia?
Zachowanie siatki celowniczej przy zmianie powiększenia zależy od jej położenia w lunecie. Luneta ma dwie płaszczyzny obrazowe. Jeśli siatka znajduje się w pierwszej płaszczyźnie obrazowej, przy zmianie powiększenia jest powiększana wraz z obrazem, a stosunek wielkości (miara pokrycia) siatki do celu pozostaje zawsze taki sam. Dzięki temu, znając rozstaw kresek siatki, można oszacować odległość celu na wszystkich stopniach powiększenia. Przy siatce w 2. płaszczyźnie obrazowej wielkość znaku celowniczego pozostaje zawsze stała. Tak więc przy różnych stopniach powiększenia powstają też różne miary pokrycia siatki. Oszacowanie odległości jest tutaj już prawie niewykonalne. W tym wariancie możliwy jest jednak czysty strzał również na większą odległość, ponieważ znak celowniczy zakrywa bardzo niewielką część celu.
Jaka jest różnica między dzienną siatką świetlną a siatką zmierzchową?
Do początku lat 90. w obiegu były wyłącznie lunety bez podświetlenia. Gdy uzgodniono, że podświetlana siatka nie stanowi naruszenia federalnej ustawy łowieckiej (Bundesjagdgesetz), lunety z siatką świetlną przeżyły prawdziwy boom i dziś są standardem w praktyce myśliwskiej.
Standardem jest również to, że jasność podświetlanej siatki można regulować. W siatce zmierzchowej ten regulowany przebieg jasności jest dostosowany do percepcji oka w nocy. Zapobiega to prześwietleniu celu i przeciążeniu oczu. Podstawę stanowi w większości przypadków siatka 4. W dzień strzela się jak zwykle przez siatkę 4, bez włączania podświetlenia.
Dzięki dalszemu rozwojowi w dziedzinie techniki diodowej dziś możliwe jest oferowanie również lunet z dzienną siatką świetlną. Jak sama nazwa wskazuje, ten wariant podświetlenia przeznaczony jest także do użytku dziennego. Wysoka moc dzisiejszych diod pozwala uwidocznić znak celowniczy w niemal wszystkich warunkach oświetleniowych. Również tutaj sterowanie jasnością jest oczywiście dostosowane do naturalnej percepcji oka.
Jak długa jest żywotność baterii?
Czas działania baterii, niezależnie od rodzaju, zależy w decydującym stopniu od częstotliwości użytkowania i wpływów otoczenia. Istotną rolę odgrywa przy tym temperatura otoczenia. Również rodzaj siatki świetlnej jest decydujący dla trwałości baterii. Dzienne siatki świetlne, ze względu na większą jasność, zużywają więcej prądu niż siatki zmierzchowe. Jeśli lunety są często używane w niskich temperaturach, napięcie baterii szybko spada. Zaleca się wymianę baterii na początku sezonu łowieckiego. Wtedy masz pewność. Również zapasowa bateria w ciepłej kieszeni spodni pomaga uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek podczas zimowego polowania zbiorowego.
Jak wpływa połączenie lunety i okularów?
Osoby noszące okulary mają zawsze niewielki handicap w porównaniu z osobami ich nienoszącymi. Zastosowanie dodatkowych soczewek (szkieł okularowych) może powodować wady odwzorowania, które obserwator odbiera jako zmienione wrażenie widzenia i ewentualnie jako uciążliwe.
Każda luneta ma korekcję dioptryjną, która potrafi do pewnego stopnia skompensować wadę wzroku strzelca. Osoby noszące okulary (głównie osoby skorygowane do dali) powinny jednak nosić okulary również podczas strzelania. Szczególnie strzelcy z astygmatyzmem powinni pozostawić okulary podczas strzału. Astygmatyzmu nie da się skorygować korekcją dioptryjną lunety, ponieważ ta wada wzroku ma zbyt indywidualny charakter.
Wady odwzorowania szczególnie często występują przy strzelaniu w okularach progresywnych. Ze względu na konstrukcję tych szkieł strzelec dysponuje jedynie wąskim kanałem widzenia. Jeśli podczas składania się strzelec odchyli się od tego kanału widzenia, dochodzi do zniekształceń obrazu, które mogą objawiać się jako gwiaździście postrzępione punkty świetlne lub wygięte kreski siatki. Dodatkowo sam obraz staje się nieostry.
Decydującym kryterium jest również wybór oprawki okularów. Jeśli oprawka jest zbyt mała, strzelec podczas składania się patrzy ewentualnie bezpośrednio na krawędź oprawki. W zależności od wady wzroku mogą wtedy powstawać podwojenia obrazu lub ubytki pola widzenia. Dlatego należy zadbać o wystarczające wymiary szkieł okularowych, zwłaszcza ku górze.
Kolimatory
Jak montuje się NOBLEX sight?
NOBLEX sight można zamontować na niemal wszystkich broniach. O sposobie montażu fachowo doradzi Ci Twój rusznikarz. Wiodący producenci montaży oferują dla niemal wszystkich montaży broni odpowiednie płytki adaptera NOBLEX sight. Nawet dla wysokiej klasy SEM (Suhler Einhak-Montage) dostępna jest płytka adaptera, którą jednak musi indywidualnie dopasować do broni wykwalifikowany rusznikarz.
Jak daleko mogę strzelać z NOBLEX sight?
NOBLEX sight został opracowany do odległości strzału od 20 m do maksymalnie 60 m — czyli typowych odległości polowania zbiorowego. Czysto technicznie z pewnością można strzelać również na większe odległości. Tyle że ze względu na proste powiększenie i rosnące pokrycie punktem czysty strzał oraz pewna ocena zwierzyny stają się wtedy wyraźnie trudniejsze.
Czy podczas celowania muszę mieć oboje oczu otwartych?
Zasadniczo można celować obojgiem oczu, ale też tylko jednym okiem. Zaletą celowania z obojgiem otwartych oczu jest wykorzystanie możliwie największego własnego pola widzenia. Dzięki prostemu powiększeniu przy celowaniu obuocznym nie powstają uciążliwe podwójne obrazy, przy których mózg jest zmuszony wyłączyć jedno z wrażeń wzrokowych.
Dlaczego punkt nie wydaje się okrągły?
Zasada odwzorowania punktu opiera się na całkowitym wewnętrznym odbiciu. Jak każde odbicie, również to jest podatne na wpływ określonych czynników. Decydujące są tu pewne źródła światła, które mogą wywoływać uciążliwe odbicia poboczne i sprawiać, że punkt nie wydaje się już idealnie okrągły. Do tych uciążliwych źródeł światła należy również nisko stojące, padające ukośnie od przodu słońce.
Kolejnym dużym czynnikiem wpływu jest ludzkie oko. Nasze oko ma bowiem skłonność do nieodwzorowywania punktowych źródeł światła jako takich, zwłaszcza gdy przekroczona zostanie określona intensywność światła. Zjawisko to można bardzo dobrze zaobserwować na palącej się świecy. Gdy spojrzysz bezpośrednio w płomień, wokół niego pojawia się poszarpana korona. To wrażenie powstaje wyłącznie na skutek odwzorowania w oku.
Wady wzroku, w szczególności astygmatyzm, również mogą sprawiać, że punktowe źródła światła wydają się nieokrągłe lub poszarpane. Ta wada wzroku nie musi koniecznie ujawniać się przy codziennych czynnościach wzrokowych i dlatego pozostaje niezauważona. Przy spojrzeniu na punktowe źródło światła wydaje się ono wtedy najczęściej poszarpane z jednej strony.
Lornetki
Gdzie można kupić lornetki NOBLEX?
Lornetki NOBLEX są dostępne w specjalistycznych sklepach myśliwskich, u miejscowych rusznikarzy, u optyków oraz w specjalistycznych sklepach fotograficznych.
Która lornetka jest właściwa?
Jak różnorodny jest zakres zastosowania lornetki, tak duży jest również wybór modeli. Ale jedno dotyczy wszystkich. Rodzaj użytkowania określa rodzaj lornetki. Jeśli potrzebujesz lornetki na wędrówki, na podchód, na zasiadkę w świetle dziennym, na polowanie zbiorowe lub na niedzielny spacer, zdecydujesz się na model o kompaktowej budowie i średnicy obiektywu od 30 mm do 42 mm. Modele lornetek o średnicy obiektywu powyżej 50 mm stosuje się najczęściej na zasiadce lub przy obserwacjach stacjonarnych.
Jaka jest różnica między lornetkami z pryzmatami Porro a lornetkami z pryzmatami dachowymi?
Lornetki z pryzmatami Porro rozpoznaje się po tym, że między obiektywem a okularem występuje wyraźne przesunięcie, przy czym w binokularnym układzie dwóch lunet obiektywy są najczęściej rozstawione na zewnątrz. Ta konstrukcja wywodzi się z rozwiązania opatentowanego przez Ernsta Abbego w 1893 roku, które dało początek budowie lornetek. Pryzmaty Porro występują w dwóch różnych układach, przy czym dziś przeważają systemy Porro pierwszego rodzaju. Mniej więcej od lat 20. opracowywano i produkowano w większej liczbie również lornetki z innymi pryzmatycznymi układami odwracającymi, gdzie charakterystyczna jest powierzchnia odbijająca ukształtowana jako krawędź dachowa. Takie systemy można wykonać bez przesunięcia osi między promieniem wchodzącym a wychodzącym. Typowe systemy pryzmatyczne z krawędzią dachową noszą nazwy od Abbe-König, Uppendahl lub Schmidt-Pechan, który zyskał zapewne najszersze rozpowszechnienie. Parametry optyczne:- Systemy pryzmatów Porro pozwalają uniknąć wynikającej z konstrukcji wady zestawu pryzmatów z krawędzią dachową w postaci efektów polaryzacyjnych, których działanie w tego rodzaju układach odwracających można ograniczyć jedynie dzięki najwyższej precyzji i korygującej fazę powłoce na krawędzi dachowej.
- Odbicie na powierzchniach przyprostokątnych pryzmatów następuje w systemie według Porro z wykorzystaniem efektu całkowitego wewnętrznego odbicia, a zatem niemal bezstratnie. Nie są potrzebne wrażliwe i obniżające transmisję powłoki lustrzane.
- Dzięki sklejeniu obu pojedynczych pryzmatów, stosowanemu na przykład w NOBLEX, liczba powierzchni czynnych optycznie zmniejsza się z 8 do 6, a wraz z nią możliwości negatywnego wpływu na jakość odwzorowania. Jednocześnie transmisja wzrasta dzięki wyeliminowaniu dwóch powierzchni szkło-powietrze. W systemie dachowym według Schmidt-Pechan na obraz wpływa 10 czynnych powierzchni.
- Czyste prowadzenie wiązki przez system pryzmatów oraz zapobieganie rozproszeniom światła dzięki odpowiedniemu ukształtowaniu oprawy pryzmatów umożliwiają wysoki kontrast obrazu. Wystąpienie rozjaśnień w wyjściu światła po stronie okularu (źrenice poboczne), którego nawet w wysokiej klasy lornetkach dachowych nie zawsze da się pewnie uniknąć, jest całkowicie wykluczone i umożliwia wysoką brylancję.
- Za pomocą systemu pryzmatów Porro można realizować znacznie większe wiązki promieni, prowadzone bezstratnie przez pryzmaty. Przy tej samej średnicy obiektywu w pełni przenoszone wiązki światła są zwykle dwukrotnie większe niż w lornetkach dachowych. Daje to również ku brzegowi obrazu jaśniejszy obraz niż zwykle w lornetkach dachowych oraz lepszą przydatność o zmierzchu.
(Źródło: A. Köhler z www.akoehler.de)
Dlaczego duże średnice obiektywu do obserwacji w ciemności?
Decydująca dla ilości światła docierającego do oka jest wielkość źrenicy wyjściowej lornetki. Ponieważ ta średnica wynika z ilorazu średnicy obiektywu i powiększenia, średnica obiektywu ma decydujący wpływ na przydatność lornetki po zmroku.
Jaki wpływ ma średnica źrenicy wyjściowej na komfort obserwacji?
Wielkość źrenicy wyjściowej lornetki powinna w idealnym przypadku mieć taką samą średnicę jak źrenica wejściowa obserwującego oka. Tylko wtedy obserwator wykorzysta również pełną moc świetlną lornetki. Szerokość źrenicy ludzkiego oka jest indywidualna. Wprawdzie zdolność otwierania źrenicy oka maleje w ciągu życia, mimo to należy odradzać podawanie ogólnych wartości liczbowych. Nie każdy dwudziestolatek ma bowiem otwarcie źrenicy maks. 7 mm i nie każdy sześćdziesięciolatek szerokość źrenicy 3 mm. Jedno można jednak z pewnością powiedzieć: źrenica wyjściowa lornetki większa niż źrenica oka przynosi korzyści w komforcie obserwacji. Krawędzie przysłony są wtedy mniej zauważalne, a własne drżenie ręki mniej daje o sobie znać poprzez tańczące i chwiejące się brzegi pola widzenia. Użytkownik wprawdzie nie będzie mógł wykorzystać pełnej mocy świetlnej lornetki, ale w zamian zostanie wynagrodzony spokojniejszym obrazem.
Dlaczego soczewki muszą być powlekane i jak rozpoznam powłokę?
Soczewki muszą być powlekane, aby zapewnić maksimum transmisji światła. Z przyczyn fizycznych niemożliwe jest jednak osiągnięcie transmisji 100 %. Dlatego na soczewkach lornetki nadal widoczne są odbicia resztkowe, które w zależności od rodzaju powłoki uszlachetniającej pojawiają się w różnych barwach.
Barwne wrażenie powłoki antyrefleksyjnej wynika z niezupełnie liniowego przebiegu odbicia resztkowego w zakresie długości fal. To odbicie resztkowe jest zasadniczo określone przez rodzaj powłoki antyrefleksyjnej (powłoka pojedyncza, powłoka wielowarstwowa lub powłoka szerokopasmowa), położenie minimum odbicia, zastosowaną recepturę systemu warstw (dobór materiałów, grubość i kolejność warstw), współczynnik załamania materiału podstawowego oraz rozrzuty produkcyjne (odchylenia grubości warstwy i położenia wewnątrz instalacji napylającej).
Typowo tradycyjna powłoka pojedyncza z MgF2 ma niebieski odcień. Powłoki wielowarstwowe często wydają się fioletowe, ale mogą też mieć każdy inny kolor, na przykład również niebieski, jeśli minimum odbicia zostanie przesunięte w stronę czerwieni.
Nowoczesne powłoki szerokopasmowe są często lekko zielone, ponieważ w obrębie bardzo szerokiego zakresu spektralnego, w którym odbicie jest bardzo małe, w obszarze środkowym, czyli przy zieleni, odbicie jest nieznacznie wyższe. To jest już odbierane jako odcień barwny.
(Źródło: A. Köhler z www.akoehler.de)
Technika oświetleniowa
Jakie są różnice między trzema typami latarek NOBLEX aspherilux?
Latarki serii NOBLEX aspherilux midi różnią się rodzajem obudowy, zasilaniem oraz zastosowanym źródłem światła.
Jak osiąga się idealnie okrągłą plamę światła?
Większość latarek działa na zasadzie całkowitego wewnętrznego odbicia za pomocą reflektora znajdującego się za źródłem światła. Odbite światło jest następnie odbijane na zewnątrz w sposób nieukierunkowany, najczęściej przez płytkę płasko-równoległą. Może to powodować rozproszenia i zacienienia w polu świetlnym. W latarkach NOBLEX zamiast przezroczystej szybki stosuje się soczewkę asferyczną. Dzięki temu promienie świetlne ulegają dokładnie zdefiniowanemu odchyleniu i powstaje czysta, idealnie okrągła plama światła.
Czym różni się halogen od LED?
Oba źródła światła różnią się przede wszystkim odmiennym zużyciem prądu i temperaturą barwową plamy światła. Diody LED zużywają znacznie mniej prądu niż żarówki halogenowe, dzięki czemu osiąga się czas pracy do 10 h na jednym ładowaniu akumulatora. Barwa plamy LED wydaje się niebieskawa, podczas gdy lampa halogenowa daje żółte zabarwienie światła.